Waarom de één wel en ander niet dik wordt

Zo’n 68% van alle volwassen Amerikanen hebben overgewicht / obesitas. Zo’n 34% van alle kinderen tussen de 2 en 19 jaar hebben ermee te maken. Alhoewel overgewicht bijna altijd simpelweg het gevolg is van een verkeerde energiebalans (meer calorieën binnenkrijgen dan je verbrandt) verschillen mensen wel degelijk in hoe er met die calorieën en energie wordt omgegaan.

scale2Vetcellen

Vet zit in ons lichaam opgeslagen in vetcellen (adipose weefsel). Het aantal vetcellen groeit het snelst aan het begin van de pubertijd. In die periode veranderd het lichaam enorm en men vermoed dat meiden een ‘voorraadje’ moeten hebben zodat een baby bij een eventuele zwangerschap goed in het lichaam kan gedijen. Mensen met overgewicht hebben meer, en grotere vetcellen opgebouwd dan mensen met een gezond gewicht. Wanneer iemand afvalt lopen de vetcellen leeg, maar blijven ze wel aanwezig. Wanneer er weer wat meer gegeten wordt lopen ze weer vol, een proces dat sneller gaat dan wanneer iemand met minder aanwezige vetcellen aankomt. In dit laatste geval moeten de vetcellen namelijk eerst worden aangemaakt.

LPL

Ons lichaam barst verder van de enzymen: actieve stofjes die ons lichaam helpen met allerlei processen. Het enzym lipoprotein lipase (LPL) is één van de belangrijkste determinanten in de ontwikkeling van overgewicht en obesitas. Dit stofje haalt vetten uit het bloed en slaat ze op in het adipose weefsel. Obese mensen hebben vaak meer van dit enzym dan slanke mensen waardoor ze sneller zullen aankomen van een snack dan slanke mensen. Of ze hier al meer van hadden en daardoor dik zijn geworden, of dat ze meer van dit enzym hebben omdat ze meer vet hebben is nog onduidelijk. Naast de aanwezigheid van LPL is ook de plaats in het lichaam waar dit enzym gemaakt wordt belangrijk. Het bepaald wáár je het snelst dikker zult worden.

Leptine

Een ander stofje wat van belang is bij het behouden van een gezond gewicht is leptine. Leptine werkt als een hormoon en reguleert onze voedselinname. Wanneer onze hoeveelheid opgeslagen vet groeit wordt er meer leptine aangemaakt waardoor het hongergevoel (normaal gesproken) onderdrukt wordt. Wanneer de hoeveelheid opgeslagen vet verminderd, wordt er minder leptine aangemaakt waardoor een hongergevoel ontstaat. Dit is een soort overlevingsmechanisme wat in onze tijd (en omgeving) helaas overbodig is geworden. Bij mensen met extreem overgewicht is dit systeem vaak ontregeld.

Ghreline

Waar leptine het hongergevoel onderdrukt, wekt ghreline trek op. Ghreline is een proteine die betrokken is bij gewichtsregulatie en wordt uitgescheiden in de maag. Ghrelin stimuleert trek en zorgt voor een efficiënte opslag van vet. Ghrelinlevels zijn hoog wanneer er gelijnd wordt. Dit verklaard onder andere waarom lijnen zo moeilijk is, je lichaam verteld je steeds weer dat je nog trek hebt. Recent onderzoek heeft laten zien dat een slaaptekort het hormoon ghrelin laat toenemen en leptine laat afnemen. Dit maakt dat je bij vermoeidheid meer loopt te snoepen.

Laat dit verhaal je niet ontmoedigen, de grootste factor als het gaat om aankomen of afvallen is de energiebalans. En die heeft niet zo heel veel nodig om verstoord te raken. Onderzoek toonde aan dat je in restaurants gemiddeld 67 cent extra betaald voor een extra grote portie, waarvoor je maar liefst 400 calorieën, 36 gram lichaamsvet en zo’n 1 tot 7 dollar in gezondheidskosten terug krijgt.

Klok, M.D., Jakobsdottir, S. & Drent, M.L. (2007). The role of leptin and ghrelin in the regulation of food intake and body weight in humans: a review. Obesity reviews 8, 21-34
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s