Ouder brein gewoon anders?

Het is algemeen bekend dat het menselijk brein vanaf het 60e levensjaar in negatieve zin verandert. Waarom? Neuronen sterven af, waardoor het gewicht van de hersenen afneemt. Cognitieve vermogens (denk- en leervermogen) gaan achteruit en ook gebieden die we gebruiken bij initiatief nemen, plannen maken en uitvoeren van taken worden kleiner. Deze veranderingen zijn niet puur genetisch bepaald. Ook alcoholgebruik, een verhoogde bloeddruk, hersentrauma en depressieve symptomen hebben een negatief effect op de grijze massa. Gezonde gevarieerde voeding en beweging lijkt een beschermend effect op geheugen- en aandachtsfuncties te hebben, maar daarover is inmiddels al genoeg geschreven. (bijvoorbeeld hier)

Niet slechter maar voller

old coupleNu even aandacht voor recente ontwikkelingen: Dr. Michael Ramscar van de Universiteit van Tübingen bracht namelijk onlangs naar buiten dat het ouder wordende brein niet slechter wordt, maar slechts langzamer door de steeds grotere hoeveelheid opgeslagen informatie. Klinkt best aannemelijk, toch? Ramscar bekeek tests waarin ouderen én jongeren woordcombinaties moesten onthouden. Woorden die aan elkaar gelinkt konden worden (zoals oliebol en appelflap) werden door beide groepen even goed onthouden. Woordcombinaties die willekeurig waren – zoals aap en overhemd – werden door ouderen slechter onthouden dan door de jongeren. Ramscar verklaart dit door de enorme woordenschat die volwassenen hebben opgedaan gedurende het leven. Hun taalgevoel en enorme woordenschat zouden het opdiepen van de juiste woorden lastig maken.

Het brein compenseert

Helaas kunnen we naar aanleiding van dit onderzoek niet stellen dat de capaciteit van het brein altijd van hetzelfde niveau blijft. Er is nog altijd teveel bewijs dat hiertegen pleit. Maar dat éénzelfde onderzoek bij jongeren andere resultaten oplevert dan bij ouderen zou er inderdaad op kunnen wijzen dat de hersenen van ouderen gewoonweg anders werken. Iets wat ook Linda Geerligs opviel in haar onderzoek dat werd gepubliceerd in het tijdschrift Human Brain Mapping. Geerligs deed aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek naar de samenwerking tussen onze hersenhelften, die verandert bij het ouder worden.

Geerligs legt uit dat ons brein bestaat uit hersengebieden die met elkaar samenwerken. Ouderen lijken – in vergelijking met jongeren – minder communicatie ín hersennetwerken te hebben (wat de oorzaak zou kunnen zijn voor een lagere reactiesnelheid en slechter geheugen), terwijl de communicatie tússen hersengebieden juist toeneemt. Het is nog niet duidelijk waarom deze veranderingen optreden tijdens veroudering. Geerligs noemt als mogelijke oorzaak dat het zou kunnen gaan om compensatie. Ze noemt het al eerder beschreven afsterven van hersencellen als oorzaak waardoor hersengebieden hun taak minder goed kunnen uitvoeren. Door de communicatie tussen de hersengebieden te verbeteren kunnen de gebieden elkaar ondersteunen. Dat is nog niet zo gek bekeken.

1. Michael Ramscar, Peter Hendrix, Cyrus Shaoul, Petar Milin, Harald Baayen. The Myth of Cognitive Decline: Non-Linear Dynamics of Lifelong Learning. Topics in Cognitive Science, 2014, 2. Hersenen van Ouderen Communiceren Anders (December 31, 2013) Auteur: De Redactie. Verschenen in Thedailybrain 3. Smeets, G. et al (2009) Klinische psychologie: diagnostiek en therapie. Noordhoff Uitgevers.
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s