Waarom gapen we?

Gapen lijkt één van onze meest primitieve en fundamentele gedragingen te zijn. Onderzoek heeft uitgewezen dat gapen in gang wordt gezet vanuit het binnenste centrum van ons brein. Wanneer iemand éénzijdig verlamd is zal deze persoon nog steeds volledig kunnen blijven geeuwen. Baby’s geeuwen in de baarmoeder al, en wij mensen houden er eigenlijk nooit meer mee op. We doen het spontaan en onbewust, op commando gaat het niet en tijdens ongemakkelijke situaties kunnen we het zelfs niet stoppen.

Afkoelmechanisme

Wat we er precies mee bereiken is vooralsnog niet helemaal duidelijk, maar theorieën over het WAAROM zijn er genoeg. Aangezien de gaap-reflex ook bij dieren voorkomt en het diep in ons systeem verankerd zit moet het iets van groot belang zijn. Hippocrates dacht vroeger (rond 400 B.C.) dat gapen verbonden was met het hebben van de griep; we zouden slechte lucht ons systeem uit blazen. Volgens de psycholoog Gordon Gallup zat hij er niet ver naast. Zijn studie uit 2011 deed veronderstellen dat gapen een afkoelmechanisme voor het brein en lichaam is. Hij kwam tot deze conclusie omdat hij zag dat aandoeningen als migraine, epilepsie, stress, angst, gapende poesschizofrenie en MS allen aan het disfunctioneren van onze lichamelijke thermostaat gekoppeld kunnen worden. Én laten deze aandoeningen nu vaak samen gaan met atypisch geeuwen. Gapen zou daarnaast gelinkt kunnen worden aan situaties waarbij het brein of het lichaam een verhoogde temperatuur vertonen, zoals wanneer er tekort aan slaap is,bij gebruik van bepaalde medicatie. Deze theorie zou ook verklaren waarom men in de zomer minder gaapt dan in de winter: wanneer de lucht warm is zou gapen minder nut hebben.

Wake up call

Een andere visie op geeuwen richt zich meer op wanneer we geeuwen. Alhoewel we massaal denken dat geeuwen gerelateerd is aan moe zijn, lijkt er geen verband te zijn tussen de hoeveelheid slaap die we krijgen en hoe vaak we geeuwen. We geeuwen wel meer wanneer we naar bed gaan, en wanneer we opstaan. Geeuwen lijkt ook gerelateerd te zijn aan verveling, en aan hoe moe we ons dénken te voelen. Dit lijkt overeen te komen met het feit dat mensen én andere primaten geeuwen wanneer ze honger krijgen. Je energie level daalt en hop, we zetten koers naar de koelkast. Geeuwend.

Omdat verveling, honger, en slaperigheid alledrie fasen zijn waarin onze attentie en focus niet op zijn scherpst zijn lijkt geeuwen daarom te dienen als signaal om bij de les te blijven. De psycholoog Baenninger, professor emeritus aan de Temple University teste dit met een experiment en concludeerde ook dat geeuwen lijkt toe te nemen wanneer er weinig stimuli naar de hersenen worden gestuurd. Omdat geeuwen vaak door beweging wordt opgevolgd (even lekker strekken bijvoorbeeld) lijkt het inderdaad te gaan om een soort ‘wake up call’. En omdat mensen ook voor bijzondere prestaties geeuwen (wie herinnert zich Ireen Wust nog tijdens de olympische spelen) lijkt geeuwen naast het opvoeren van de alertheid te wijzen op een veranderende lichaamsstaat. En of gapen echt aanstekelijk is? Lees hier verder

 1. Gallup, A.C., Gallup, G.G. Jr. (2008). Yawning and thermoregulation.Psychology&Behavior, Sep 3;95(1-2):10-6 2. Konnikova, A. (2014) The Surprising Science of Yawning. The Newyorker. Derrived from http://www.newyorker.com

 

Advertenties

4 gedachtes over “Waarom gapen we?

  1. Hi! Leuk je reactie! En ja dat geeuwen zuurstof naar de hersenen zou brengen heb ik ook gelezen, maar een tegenargument voor dat punt is dat een diepe zucht in dat geval ook zou voldoen…Het blijft een beetje een raadsel!

    • Dat klopt dat is het tegenargument, maar men is er bijna zeker van dat geeuwen krachtiger is om celletjes van zuurstof te voorzien dan een diepe zucht.
      Het blijft zeker een raadsel, en zeker zoals ik al schreef als er een begint gaat de ander ook mee doen. En dan is het niet gezegd dat het om zuurstof gaat of iets anders.
      Rara wat zou geeuwen toch doen en wat brengt het voort in ons lichaam?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s