Uit vrije wil?

Vind je stemmen lastig? Zet je alle voors en tegens tegen elkaar af in de hoop dat er een logische keuze uit rolt? Heb je vervolgens het gevoel dat je een weloverwogen beslissing hebt gemaakt? Volgens een aantal wetenschappers houden we onszelf met deze gedachte voor de  gek. Ze stellen dat onze politieke voorkeur en stemgedrag deels genetisch is bepaald.

Aangeboren politieke voorkeur

your brainDe evolutionair psycholoog en hoogleraar Mark van Vugt beschreef eerder dit jaar in een column dat neurologisch onderzoek heeft aangetoond dat de hersenen van politiek geïnteresseerde mensen meer emotie-gerelateerde activiteit in de hersenen lieten zien dan mensen die hier weinig om gaven. Dit werd zichtbaar toen foto’s van bekende politici werden getoond. Verder wist hij te vertellen over eeneiige tweelingen die afzonderlijk van elkaar opgroeiden opvallend vaak dezelfde politieke standpunten aanhingen.

Voorgeprogrammeerd

Of mensen een vrije wil hebben of niet wordt al langer bediscussieerd. In 2008 werd door een experiment zichtbaar dat er tijd zit tussen ons beslissingsmoment en de daadwerkelijke uitvoering van ons besluit. Voor dit onderzoek werden vrijwilligers aan hersenscanners gekoppeld en hielden zij in beide handen een knop vast. De vrijwilligers werd gevraagd af en toe een knop in te drukken. Ze mochten zelf kiezen of ze dit links of rechts deden. Ter verificatie werd hen elke halve seconde een letter getoond. Er werd de mensen gevraagd welke letter zij zagen toen zij beslisten welke knop ze zouden indrukken. De onderzoekers konden aan de hand van de hersenscans zien dat de hersenen al acht tot tien seconden bezig waren met de actie die komen ging. De bewustwording kwam echter pas vlak voordat de vinger naar de knop ging.

Alien-hand syndroom

De bekende neurobioloog Dick Swaab beschrijft in zijn boek Wij zijn ons brein dat het hebben van een vrije wil afhangt van een goede verbinding tussen onze linker- en rechter hersenhelft. Hij beschrijft dit aan de hand van het zeldzame ‘alien-handsyndroom’ dat optreed als het tussenstuk dat beide hersenhelften verbindt (het corpus callosum) door een bloeding beschadigd raakt. Patienten die met dit syndroom kampen krijgen te maken met hun twee hersenhelften die afzonderlijk van elkaar handelingen uitvoeren. Zo kan de rechterhand van een patient zijn broek uittrekken terwijl de linkerhand de broek probeert aan te doen. Knap vervelend. En verwarrend als het gaat om de vrije wil, want heeft een ‘alien-hand’ patient er dan twee? Deze ziekte heeft een groots effect op de vrije wil van de patient. Kan dat dat ook het geval zijn bij gewelddadig gedrag? Of kleptomanie? Tsja…

Van Vugt, M. Houd u vast: u bent een geboren (…)-stemmer. Volkskrant, 05-03-2014, Swaab, D. (2010) Wij zijn ons brein, Vrije wil bestaat niet echt (16-04-08) kennislink.nl

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s