Ochtend- en avondmensen: fabel of feit?

???????????????????????????????Alhoewel de één er meer van merkt dan de ander lijkt er inderdaad bewijs te zijn voor het bestaan van ochtend- en avondmensen. Psychologie Magazine weet te melden dat ongeveer tien tot vijftien procent van de bevolking een uitgesproken ochtend- of avondmens is.

Het menselijk lichaam hanteert een aantal ritmes om goed te kunnen functioneren; het hartritme, ademhalingsritme maar ook een 24-uurs ritme. Vrouwen kennen daarnaast nog een menstruatieritme. Al deze ritmes hangen met elkaar samen onder regie van onze biologische klok. Deze biologische klok kreeg halverwege 1900 bekendheid en vanaf dat moment zijn er talloze onderzoeken naar gedaan.

Het grot-experiment

Zo verbleef de Fransman Michel Siffre in de jaren zestig 62 dagen in een diepe grot in de franse Alpen met als enige lichtbron een hoofdlamp. Hij was benieuwd naar zijn ‘natuurlijke’ ritme en bracht zijn dagen door zonder zich bewust te zijn van tijd. Hij hield bij wanneer hij ging slapen en weer opstond. Op een dag werd hij door vrienden gebeld dat de 62 dagen voorbij waren. Siffre was verbaasd en was in de veronderstelling dat hij nog 25 dagen te gaan had. Het slaap- waakritme dat hij had aangenomen bleek langer dan een dag te duren. In de twee maanden die hij in de grot vertoefde was zijn 24-uurs ritme met maar liefst dertig uren verschoven.

24,2 uur

Nader onderzoek wees uit dat ons biologische ritme inderdaad niet precies 24 uur beslaat, maar 24,2 uur. Per dag zouden we eigenijk 12 minuten achterlopen maar gelukkig wordt onze klok iedere dag weer bijgesteld door daglicht. Daglicht stopt ‘s morgens namelijk onze melatonineproductie. Melatonine is een hormoon dat in de loop van de avond wordt aangemaakt zodat we slaperig worden en dat ‘s morgens dus weer wordt ‘uitgezet’. Een gebrek aan daglicht in de winter is bij sommige – hiervoor gevoelige – mensen de reden dat de melatonineproductie niet wordt uitgezet waardoor zij zich gedurende de dag sloom en moe voelen: de winterdip.

Eenmaal wakker zijn er verschillende pieken te zien wat betreft onze mentale vermogens. Zo lijkt ons korte termijngeheugen het beste te werken net nadat we zijn opgestaan, zijn we tussen tien en twaalf uur ’s morgens het meest alert, is onze coördinatie het meest optimaal in de vroege middag en werkt ons hart- en vaatstelsel het efficiëntst rond een uur of vijf. Deze pieken vinden alleen dus niet bij iedereen op dezelfde momenten plaats. Bij tien tot vijfien procent van de bevolking wijken deze pieken af. Het gevolg is dat je ’s morgens of ’s avonds op je best voelt.

De verschillen

Het verschil tussen ochtend- en avondmensen heeft een andere groep wetenschappers ertoe aangezet te bekijken wat voor verschillen er verder tussen deze groepen bestaan. Ze zagen dat dat ochtendmensen in het dagelijks leven veelal afgaan op concrete, direct ervaren en observeerbare fenomenen. Ze gebruiken analyses en logica om kennis te verwerken en in sociale situaties gedragen ze zich keurig en formeel. Ze vinden het belangrijk een positieve eerste indruk te geven. Ochtendmensen leken een hoger zelfbeeld te hebben dan avondmensen en meer intern georiënteerd (mislukkingen én successen hebben ze aan zichzelf te danken en niet aan anderen, zoals extern georiënteerde mensen vaak denken). Avondmensen leken meer in symbolen te denken en leken meer intuïtief en verbeeldend in het leven te staan. Deze groep mensen leek meer creatief, zocht meer risico’s en bleek sneller te kunnen schakelen tussen verschillende situaties. Herkenbaar?

Bronnen: Gieles, J., Ons bioritme - Een orkest van klokken ( 2009),  Psychologie Magazine, Diaz-Morales, J.F. (2007). Morning and evening types: Exploring their personality styles. Personality and Individual Differences, 43, 769-778.
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s